Bon senioralny to przewidziane przez rząd wsparcie polegające na finansowaniu usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania seniora. Program ma rozpocząć działanie w czwartym kwartale 2026 roku, a wnioski planuje się przyjmować od początku września 2026 roku. Pomoc obejmie m.in. wsparcie w codziennych czynnościach, opiekę higieniczno-pielęgnacyjną oraz organizowanie kontaktów ze świadczeniami zdrowotnymi. Realizacja i finansowanie leżą po stronie władz lokalnych; gmina zawiera z zakwalifikowanymi osobami umowy o realizację bonu.
Kto może otrzymać bon senioralny?
W opisach regulacji pojawiają się różne zapisy dotyczące progu wieku. Projekt z grudnia 2025 r. wskazuje próg wieku 75 lat. Inne opracowania i część informacji rządowych mówi o uprawnieniach od 65. roku życia. Obok kryterium wieku warunkiem przyznania jest ocena poziomu niezaspokojenia podstawowych czynności życia codziennego oraz spełnienie kryterium dochodowego.
Jakie jest kryterium dochodowe i jak liczyć dochód?
W większości publikacji jako próg dochodowy wskazano średni miesięczny dochód seniora z trzech ostatnich miesięcy nieprzekraczający 3410 zł. Limit ma być aktualizowany corocznie 1 marca wskaźnikiem stosowanym przy waloryzacji emerytur i rent. Sposób obliczania dochodu odwołuje się do zasad zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Na co można przeznaczyć bon senioralny?
Bon ma formę bezgotówkową. Środki zostaną przeznaczone na usługi niemedyczne organizowane i opłacane przez gminę. W praktyce wsparcie obejmie między innymi: przygotowywanie posiłków, pomoc przy higienie osobistej, utrzymanie porządku w mieszkaniu, robienie zakupów, organizowanie i towarzyszenie przy wizytach lekarskich oraz aktywizację ruchową i intelektualną. Kwota maksymalna ma pokryć pełen zakres usług ustalony w indywidualnej umowie między seniorem a gminą.
Jak będzie przebiegać przyznawanie i realizacja bonu?
Program będzie realizowany przez gminę samodzielnie lub zlecany wykonawcom zewnętrznym, takim jak ośrodki pomocy społecznej czy organizacje pozarządowe. Procedura przewiduje: złożenie wniosku, ocenę potrzeb seniora, zawarcie umowy określającej zakres i wymiar usług oraz finansowanie ze środków państwowych przekazywanych gminom w formie dotacji. Dotacje będą rozdzielane wojewodom, którzy przekazują środki dalej. Gmina może zgłaszać zapotrzebowanie roczne na środki; niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi.
Jakie są wyłączenia i ograniczenia?
Bon nie przysługuje osobom już korzystającym z określonych form instytucjonalnej i całodobowej opieki. W katalogu wyłączeń wymieniono m.in.: pobyt w Domu Pomocy Społecznej, pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym oraz korzystanie ze specjalistycznych usług opiekuńczych finansowanych z innych programów rządowych. Program wyłącza także osoby pobierające świadczenia opiekuńcze mające charakter dublujący usługi oferowane przez bon. Bon może być przyznany, gdy inna usługa ma charakter doraźny i trwa nie dłużej niż 14 dni.
Program ma być wdrażany etapami: priorytetowo w gminach, gdzie nie były wcześniej realizowane publiczne usługi opiekuńcze, następnie tam, gdzie takie usługi są świadczone dla nie więcej niż 10 osób, a w kolejnym etapie w gminach o prognozowanej największej dynamice wzrostu liczby seniorów.
W budżecie na realizację programu zaplanowano środki: w 2026 roku około 100 mln zł, w 2027 roku 400 mln zł, a w 2028 roku 500 mln zł.
