Piątek, 21 sierpnia Imieniny: Joanna, Franciszek, Kazimiera
Gdynia
Teraz Piątek, 21 sierpnia 2026

Marian Bartczak — kupiec i Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Znani z miasta Redakcja paradagdynia.pl 2 min czytania

Ilustracja poglądowa do artykułu „Marian Bartczak"

Marian Bartczak (ur. 1908 w Gdyni, zm. 23 kwietnia 1990 w Warszawie) był polskim kupcem i przemysłowcem, odznaczonym tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata za pomoc Żydom podczas II wojny światowej.

Dane
Urodzenie1908, Gdynia
Zgon23 kwietnia 1990, Warszawa
Zawódkupiec, przemysłowiec (branża cukiernicza)
Małżeństwożona Helena
Okres działalnościII wojna światowa — Warszawa
OdznaczenieSprawiedliwy wśród Narodów Świata (14 IV 1985)
Miejsce pochówkuCmentarz Marysiński, Warszawa — Sektor 13A, Rząd 2, Numer 27

Marian Bartczak był działającym w branży cukierniczej przedsiębiorcą, który po wysiedleniu z Gdyni osiedlił się w Warszawie. Zyskał rozpoznanie za pomaganie Żydom w okupowanej Polsce, co zostało uhonorowane tytułem przyznanym przez Instytut Jad Waszem.

Życie prywatne i działalność gospodarcza

Po przesiedleniu z rodzinnej Gdyni zamieszkał w Warszawie razem z żoną Heleną. Zawodowo pracował jako kupiec i przemysłowiec związany z branżą cukierniczą. W mieście zatrudniał pracowników i prowadził działalność handlową, co umożliwiało mu także udzielanie finansowego wsparcia osobom potrzebującym.

W jaki sposób pomagał Żydom podczas II wojny światowej?

W 1940 roku pomógł uzyskać fałszywe dokumenty żydowskiemu mecenasowi Markowi Kleinerowi (Grabowski). Zapewnił mu wsparcie finansowe oraz wynajął mieszkanie. Takie działania ułatwiły Kleinera funkcjonowanie poza wykazanymi danymi personalnymi w okupowanej Warszawie.

Na przełomie 1941 i 1942 roku Bartczak nawiązał kontakt z Ireną Dienstag (Jabłońską). Przywiózł ją do Warszawy wiosną 1942 roku i zatrudnił jako wychowawczynię dla swoich dzieci. Irena mieszkała u nich aż do wybuchu powstania warszawskiego. Bartczak pomagał także jubilerowi lwowskiemu Rozumowi oraz dwunastoletniej Lusi ze Lwowa.

Odznaczenie i miejsce pochówku

14 kwietnia 1985 roku Instytut Jad Waszem uhonorował go tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata za udzieloną podczas wojny pomoc Żydom. Zmarł 23 kwietnia 1990 roku w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Marysińskim — Sektor 13A, Rząd 2, Numer 27.

Najczęstsze pytania

Kiedy Marian Bartczak otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata?
Tytuł przyznał mu Instytut Jad Waszem 14 kwietnia 1985 roku.
Komu pomagał Marian Bartczak podczas wojny?
Pomagał m.in. żydowskiemu mecenasowi Markowi Kleinerowi (Grabowski) — dostarczył fałszywe dokumenty, wsparcie finansowe i mieszkanie; Irenie Dienstag (Jabłońskiej) — przywiózł ją z Lwowa i zatrudnił jako wychowawczynię; wspierał także jubilerа Rozuma i dwunastoletnią Lusię ze Lwowa.
Gdzie jest pochowany Marian Bartczak?
Spoczywa na Cmentarzu Marysińskim w Warszawie, Sektor 13A, Rząd 2, Numer 27.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również