Fundacja STOP Znieczulicy przygotowała „Praktyczny przewodnik dla świadków”, który pokazuje, jak udzielić pierwszej pomocy emocjonalnej osobie doświadczającej przemocy, hejtu, cyberprzemocy lub kryzysu psychicznego. Poradnik opracował zespół socjologów we współpracy z psychoterapeutką Anną Zielenkiewicz. Premiera jest zaplanowana na wrzesień 2026, przed Ogólnopolskim Tygodniem Edukacyjnym; publikacja będzie dostępna bezpłatnie na stronie stop-znieczulicy.pl.
Czym jest zasada 4 Z?
Zasada 4 Z to cztery proste kroki do bezpiecznego reagowania: Zauważyć, Zapytać, Zaakceptować, Zareagować. Najpierw trzeba dostrzec zmiany w zachowaniu lub sygnały świadczące o kryzysie, a następnie wprost i spokojnie zapytać o samopoczucie. Kolejny krok to przyjęcie emocji bez oceniania i unieważniania, a na końcu pozostanie przy osobie, wysłuchanie jej i pomoc w znalezieniu odpowiedniego wsparcia. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy wezwać pomoc pod numerem 112 i – gdy to możliwe – nie zostawiać osoby samej.
Jak reagować bezpiecznie w internecie?
W przestrzeni cyfrowej reakcja świadków może ograniczyć eskalację przemocy. Prywatny kontakt z osobą doświadczającą ataków, komentarz wyrażający wsparcie lub zgłoszenie obraźliwych treści administratorom platformy często przynoszą lepszy efekt niż publiczna konfrontacja ze sprawcą. Nie należy odpowiadać agresją na agresję ani powielać szkodliwych materiałów. Wpisy sugerujące myśli samobójcze lub realne zagrożenie życia wymagają natychmiastowej reakcji — nawiązania kontaktu z osobą, zachęcenia do skorzystania z profesjonalnej pomocy i, gdy istnieje ryzyko bezpośredniego niebezpieczeństwa, powiadomienia służb lub zaufanej osoby dorosłej.
Gdzie można znaleźć wsparcie i jakie są praktyczne kroki?
Poradnik wskazuje konkretne źródła pomocy oraz listę telefonów dostępnych całodobowo. Dostępne numery to m.in. 800 70 2222 (Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym), 116 123 (telefon zaufania dla dorosłych), 116 111 (telefon dla dzieci i młodzieży), 800 100 100 (wsparcie dla rodziców i nauczycieli), 800 120 002 („Niebieska Linia” dla osób doświadczających przemocy w rodzinie) oraz 800 108 108 (linia po stracie bliskich). W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia obowiązuje numer 112.
Fundacja uruchomiła też moduł „Podziel się swoją historią”, działający od 16 czerwca 2026 jako moderowana i anonimowa przestrzeń do opowiadania doświadczeń świadków i ofiar. Materiały z modułu mają służyć jako przykłady reakcji i bariery bierności. Kulminacją kampanii będzie Ogólnopolski Tydzień Edukacyjny realizowany w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie w dniach 14–20 września 2026; program obejmuje wykłady i warsztaty dla młodzieży oraz otwarty weekend edukacyjny 19–20 września.
Przewodnik powstał w ramach kampanii „STOP Znieczulicy: Wyloguj Obojętność” przy współpracy z Uniwersytetem Civitas oraz partnerami merytorycznymi i organizacyjnymi. Publikacja otwiera serię poradników poświęconych rozpoznawaniu przemocy i bezpiecznemu reagowaniu.
Poradnik będzie dostępny do pobrania na stop-znieczulicy.pl we wrześniu 2026.
