Ryczałt energetyczny to stały dodatek mający częściowo pokryć wydatki na prąd, gaz i ogrzewanie. Świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobom, które mają potwierdzony ustawowo status kombatanta albo status osoby represjonowanej, a także ich uprawnionym współmałżonkom. Kwota jest waloryzowana corocznie i od 1 marca 2026 r. wynosi 336,16 zł miesięcznie.
Kto ma prawo do świadczenia?
Prawo do ryczałtu przysługuje wyłącznie określonym grupom wskazanym w ustawie o kombatantach i osobach represjonowanych. W katalogu znajdują się kombatanci i osoby represjonowane, żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniani w kopalniach, kamieniołomach, przy pozyskiwaniu rud uranu oraz w batalionach budowlanych, a także wdowy i wdowcy pobierający emeryturę lub rentę po osobach uprawnionych. Zakres uprawnień obejmuje też osoby ubezpieczone w KRUS, które mogą składać wnioski w placówkach tego urzędu na takich samych zasadach.
Ile wynosi dodatek i kiedy jest wypłacany?
Miesięczna kwota to 336,16 zł, co w skali roku daje 4033,92 zł. Stawka jest ogłaszana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Monitorze Polskim i zmienia się przy corocznej waloryzacji od 1 marca. Świadczenie trafia do beneficjenta razem z emeryturą lub rentą, w jednym z sześciu standardowych terminów ZUS: 1., 6., 10., 15., 20. lub 25. dnia miesiąca. Dodatek nie podlega opodatkowaniu, a Zakład nie wymaga przedstawiania rachunków za energię.
Jak załatwić formalności?
O przyznanie ryczałtu trzeba wystąpić w ZUS poprzez formularz ZUS-ERK wraz z dokumentami potwierdzającymi uprawnienia. Do wniosku należy dołączyć decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub odpowiednie zaświadczenie wojskowe w przypadku osób przymusowo zatrudnionych, a w sytuacji wdów lub wdowców dokumenty potwierdzające prawo do świadczenia po zmarłym małżonku. Wniosek można złożyć osobiście, przesłać pocztą, skorzystać z usług elektronicznych ZUS lub — gdy chodzi o mieszkańców poza granicami kraju — złożyć go przez konsulat. ZUS wydaje decyzję zwykle w terminie 30 dni od wpływu kompletnego zestawu dokumentów, a wypłata następuje od miesiąca następującego po pozytywnym rozpatrzeniu sprawy.
Czy dodatek łączy się z innymi świadczeniami?
Ryczałt można pobierać równolegle z innymi uprawnieniami przewidzianymi dla kombatantów i osób represjonowanych. Przykładowe świadczenia to dodatek kombatancki w wysokości 366,68 zł miesięcznie, dodatek kompensacyjny 55 zł, świadczenie dla osób odbywających zastępczą służbę wojskową 366,68 zł oraz świadczenie dla deportowanych do pracy przymusowej od 18,39 zł do 348,40 zł zależnie od spełnionych kryteriów. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych udziela też wsparcia rzeczowego, na przykład dofinansowania do aparatów słuchowych czy rehabilitacji.
Wnioski o ryczałt energetyczny można składać przez cały rok.
