Skwer Kościuszki pełni funkcję reprezentacyjnej arterii w śródmiejskiej części Gdyni. Ulica ma kategorię drogi powiatowej i tworzy wraz z sąsiednimi traktami ważny układ komunikacyjny i przestrzeń publiczną. Miejsce to jest traktowane jako centrum miasta, a przecięcie skweru z ulicami Świętojańską i 10 Lutego uznaje się za punkt centralny Gdyni.
Jakie obiekty znajdują się na skwerze?
Na obszarze skweru stoją instytucje i budynki o charakterze zarówno administracyjnym, jak i mieszkalnym. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się siedziba Dowództwa Marynarki Wojennej. W przestrzeni skweru zachowały się kamienice z międzywojnia, m.in. kamienica Pręczkowskich z 1937, kamienica Zygmunta Peszkowskiego z 1928 i kamienica Adama Jurkowskiego z 1938.
W części reprezentacyjnej ustawiono pomniki i tablice upamiętniające ważne wydarzenia. Najbardziej widoczny jest Pomnik Polski Morskiej odsłonięty 24 czerwca 2018 z okazji stulecia Marynarki Wojennej. Monument zaprojektował prof. Andrzej Getter. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się płyta „Marynarz Polski” z urnami z ziemią z pól bitewnych, usunięta w kwietniu 2018. Na skwerze jest też tablica poświęcona wizycie Jana Pawła II.
Jak ukształtowane są granice skweru?
W praktyce granica skweru Kościuszki obejmuje obszar od ulicy Świętojańskiej do ulicy Waszyngtona. Ulica Waszyngtona nie przebiega przez skwer, tylko styka się z nim przy narożu budynku Dowództwa Marynarki Wojennej. Skwer nie sięga aż do końca pirsu. Molo Południowe i aleja Jana Pawła II leżą poza granicą skweru.
Wielu odwiedzających myli skwer z obszarem rozciągającym się do krańca nabrzeża. Granica między skwerem a Molem Południowym znajduje się na wysokości przedłużenia Nabrzeża Prezydenta. Fontanna, która stoi przy granicy skweru i molo, faktycznie nie leży na skwerze, lecz przy alei Jana Pawła II.
Krótka historia miejsca
W 1904 Towarzystwo Kąpielowe „Weichsel” wybudowało w centrum obecnego skweru drewniano-murowy Dom Zdrojowy z przestronną werandą. Przy obiekcie funkcjonowało 50-metrowe drewniane molo oraz damskie i męskie łazienki kąpielowe. Po I wojnie światowej Dom Kuracyjny przeszedł najpierw w dzierżawę, a potem do zasobu miejskiego. W 1934 obiekt rozebrano z powodu złego stanu technicznego.
W czasie II wojny światowej Niemcy przemianowali nazwę skweru na Adolf Hitler Platz. W 1990 zdemontowano stojący wcześniej obelisk ku czci Armii Radzieckiej, znany w przestrzeni miasta jako „Natasza”.
Co jest planowane w okolicy skweru?
W południowej części placu, przy parku określanym jako Park Rady Europy, przewidziano budowę kolejnego hotelu. Na miejscu dawnego kompleksu kinowo-gastronomicznego znanego jako Centrum Gemini od 2000 do 2018 planowano rozpocząć prace nad nową zabudową. W maju 2021 przewidywano start tych prac, z terminem realizacji zaplanowanym do 2023.
Podsumowanie
- Skwer Kościuszki to reprezentacyjna ulica Śródmieścia Gdyni i droga powiatowa.
- Granica skweru sięga od ulicy Świętojańskiej do ulicy Waszyngtona; skwer nie obejmuje Mola Południowego.
- Na skwerze stoją m.in. zabytkowe kamienice z lat 1928–1938 i Pomnik Polski Morskiej odsłonięty 24 czerwca 2018.
- Dom Zdrojowy z molo istniał tu od 1904 do rozbiórki w 1934.
- W rejonie skweru planowano nową zabudowę na miejscu Centrum Gemini oraz powstanie hotelu przy Parku Rady Europy.
Informacje praktyczne
- Adres: skwer Kościuszki, 81-370 Gdynia — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (4 499 opinii)
