Subkonto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zawiera część składek emerytalnych i może podlegać dziedziczeniu po osobie zmarłej. Dotyczy to przede wszystkim osób, które mają subkonto prowadzone od 1 maja 2011 r., w szczególności osób urodzonych po 31 grudnia 1968 r. oraz osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., jeśli były członkami OFE.
Kto i jakie środki może odzyskać?
Na subkoncie trafia obecnie 7,3% podstawy wymiaru składki, jeśli całość składki pozostaje w ZUS, albo 4,38% gdy część składki jest przekazywana do OFE. Środki zgromadzone na subkoncie podlegają podziałowi przy rozwodzie, unieważnieniu małżeństwa oraz po śmierci ubezpieczonego. W przypadku śmierci najpierw uwzględniana jest część przypadająca współmałżonkowi, wynikająca z majątkowej wspólności małżeńskiej, a pozostała kwota trafia do osób wskazanych przez zmarłego lub wchodzi w skład masy spadkowej.
Jak przebiega podział między OFE, ZUS i spadkobierców?
Gdy zmarły był członkiem OFE, fundusz dokonuje podziału środków na rachunku i w ciągu 14 dni przekazuje do ZUS informację o osobach uprawnionych oraz o ich udziałach. Po otrzymaniu takiego zawiadomienia ZUS ma 3 miesiące na dokonanie podziału lub wypłaty środków zapisanych na subkoncie. W sytuacji gdy ubezpieczony nie był członkiem OFE albo wszystkie środki zostały przekazane do ZUS, podział realizuje bezpośrednio ZUS na podstawie oświadczeń złożonych przez ubezpieczonego za życia lub dokumentów przedłożonych przez spadkobierców.
Jak złożyć wniosek o wypłatę i jakie dokumenty są potrzebne?
Aby otrzymać środki z subkonta, osoba uprawniona musi złożyć stosowny wniosek. Formularze, które są najczęściej stosowane, to formularz USS (wniosek o transfer/wypłatę środków) oraz formularz ZUS EWG-P w określonych przypadkach. Do wniosku należy dołączyć akt zgonu zmarłego oraz dokumenty potwierdzające prawo do dziedziczenia — np. prawomocne stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia. Wniosek można złożyć osobiście w placówce ZUS, przesłać pocztą albo wysłać elektronicznie przez profil PUE ZUS.
Ile pieniędzy zalega i jakie są typowe kwoty?
W publikowanych danych wskazywano, że łączne zaległe środki na subkontach po zmarłych sięgają setek milionów złotych — w różnych opracowaniach pojawiały się kwoty rzędu około 660–700 mln zł. Średnia kwota przypadająca na jedno subkonto po zmarłym była szacowana na około 29 tys. zł. Mimo to tylko niewielki odsetek uprawnionych składa wnioski o wypłatę.
Jeśli ubezpieczony przedstawił za życia wskazania osób uprawnionych, ZUS może skierować do nich zindywidualizowaną informację o prawie do środków i o konieczności złożenia wniosku. W braku takiej dyspozycji środki wchodzą do spadku i ich wypłata wymaga już dokumentów postępowania spadkowego.
Po otrzymaniu zawiadomienia z OFE ZUS ma 3 miesiące na dokonanie podziału lub wypłaty. Wnioski przyjmowane są osobiście, pocztą oraz online przez PUE ZUS.
