Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje zmiany w krajowym systemie kaucyjnym, które mają ułatwić realizację zwrotów i ograniczyć przypadki utraty środków zapisanych na bonach. System działa od 1 października 2025 roku. Do końca lipca 2026 roku Polacy zwrócili już 3,2 mld opakowań, a sieć punktów przyjmowania opakowań liczy ponad 60 tys. lokalizacji, w tym około 17,5 tys. automatów.
Jak zmieni się ważność bonów?
W praktyce jednym z najczęściej zgłaszanych problemów jest krótki okres ważności bonów, który w wielu sklepach wynosi obecnie 30 dni. Wiceminister Anita Sowińska deklaruje, że resort chce ustawowo wydłużyć ważność bonów i ustalić jednolite zasady realizacji niezależnie od operatora czy sklepu. Konkretna długość nowego terminu nie została jeszcze ustalona. Ministerstwo prowadzi analizy, które mają się zakończyć we wrześniu 2026 roku. Po ich zakończeniu resort przedstawi propozycję zmian legislacyjnych.
Czy system obejmie jednorazowe butelki szklane?
Resort rozważa rozszerzenie systemu kaucyjnego o jednorazowe butelki szklane, w tym tzw. "małpki". Prace legislacyjne nad włączeniem tego typu opakowań mają ruszyć jesienią. Ministerstwo zapowiada, że wprowadzenie nowej kategorii opakowań nastąpi po okresie przejściowym, który pozwoli sklepom, producentom i operatorom przygotować infrastrukturę i procedury odbioru.
Co się zmieni dla konsumentów i sklepów?
Ministerstwo podkreśla, że klienci mają prawo do wypłaty gotówki zamiast bonu; sklepy nie mogą odmawiać zwrotu pieniędzy na żądanie klienta. Resort zapowiada też mechanizmy zwiększające przejrzystość procesu. W publicznie dostępnej wyszukiwarce Kaucja.pl można sprawdzić kod EAN opakowania i poznać status uczestnictwa produktu w systemie oraz wysokość kaucji. Kontrole działania systemu prowadzi osiem wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska; na polecenie ministerstwa przeprowadzono 79 kontroli i nie wykryto rażących uchybień.
Resort informuje, że niewykorzystane kwoty z bonów będą mogły być przeznaczane jedynie na utrzymanie i rozwój systemu kaucyjnego. Analizy dotyczące ujednolicenia i wydłużenia terminów mają się zakończyć we wrześniu 2026 roku.
