środa, 30 września Imieniny: Zofia, Grzegorz, Hieronim
Teraz środa, 30 września 2026

Zbigniew Ciesielski — polski matematyk i członek PAN

Znani z miasta Emilia Maciejewska 3 min czytania

Zbigniew Ciesielski
Fot. Konrad Jacobs · „Zbigniew Ciesielski” · licencja CC BY-SA 2.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Zbigniew Jan Ciesielski (1934–2020) był polskim matematykiem, profesorem nauk matematycznych i członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Zajmował się analizą funkcjonalną, teorią aproksymacji oraz teorią prawdopodobieństwa.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoZbigniew Jan Ciesielski
Urodzenie1 października 1934, Gdynia
Śmierć5 października 2020, Sopot
ZawódMatematyk, profesor nauk matematycznych
Główne dziedzinyAnaliza funkcjonalna; teoria aproksymacji; teoria prawdopodobieństwa
UczelnieUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; Uniwersytet Gdański
PracaInstytut Matematyczny PAN — Oddział Gdański (kierownik 1973–1999)
OdznaczeniaKrzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski i inne
RodzinaŻona Zofia; synowie Bolesław i Stanisław

Profesor nauk matematycznych i długoletni działacz środowisk naukowych, Zbigniew Ciesielski zyskał rozpoznawalność dzięki pracom z analizy funkcjonalnej, aproksymacji i probabilistyki. Prowadził badania, nadzorował przewody doktorskie i pełnił funkcje organizacyjne w Polskiej Akademii Nauk.

Życiorys i kariera akademicka

Ciesielski ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 1958. W 1960 obronił doktorat pt. "O rozwinięciach ortogonalnych prawie wszystkich funkcji w przestrzeni Wienera" pod kierunkiem Władysława Orlicza. Habilitował się w Instytucie Matematycznym PAN w 1963. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1969, a profesora zwyczajnego w 1974.

W latach 1968–1972 sprawował opiekę nad Pracownią Instytutu Matematycznego PAN w Gdańsku. Od 1973 do 1999 kierował Oddziałem Gdańskim Instytutu Matematycznego PAN. Równolegle pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku (1967–1969) oraz na Uniwersytecie Gdańskim (1970–1995).

Prace naukowe i działalność w organizacjach

Ciesielski publikował prace dotyczące m.in. baz typu Schaudera w przestrzeniach funkcyjnych, matematycznej teorii ruchów Browna, probabilistycznej teorii potencjału oraz nieparametrycznej estymacji gęstości. Był promotorem dwunastu przewodów doktorskich, w tym prac Stanisława Kwapienia i Jerzego Zabczyka.

W 1974 wystąpił jako invited speaker na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w Vancouver, gdzie wygłosił referat "Bases and Approximation by Splines" w sekcji General Topology, Real and Functional Analysis. Od 1975 do 2000 współredagował czasopismo Studia Mathematica. W strukturach PAN pełnił funkcje przewodniczącego Oddziału Gdańskiego, był członkiem prezydium PAN w latach 1993–1995 oraz przewodniczącym Komitetu Matematyki PAN w latach 1996–1998.

Odznaczenia i nagrody

Wśród odznaczeń otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1999), Krzyż Oficerski (1984) i Krzyż Kawalerski (1974) Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał również Złoty Krzyż Zasługi oraz medale państwowe i naukowe, w tym medale im. Stefana Banacha i Wacława Sierpińskiego.

Laureatem licznych nagród naukowych, Ciesielski otrzymał Nagrodę PTM im. Stefana Banacha (1964), Nagrodę Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego (1970), Nagrodę Państwową I stopnia (1988, z Tadeuszem Figlem) oraz Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe (2000). W 2014 Uniwersytet Gdański nadał mu tytuł doktora honoris causa.

Pochowany został na cmentarzu Komunalnym w Sopocie, sektor N6-7-7.

Najczęstsze pytania

Jakie były główne dziedziny badań Zbigniewa Ciesielskiego?
Zajmował się analizą funkcjonalną, teorią aproksymacji oraz teorią prawdopodobieństwa, w tym badaniami nad ruchami Browna i estymacją gęstości.
Gdzie Ciesielski pracował i jakie pełnił funkcje organizacyjne?
Pracował w Instytucie Matematycznym PAN, kierował Oddziałem Gdańskim IM PAN (1973–1999), współpracował z Uniwersytetem Gdańskim i był członkiem oraz przewodniczącym wybranych organów PAN.
Ile przewodów doktorskich nadzorował Zbigniew Ciesielski?
Był promotorem dwunastu przewodów doktorskich, w tym prac Stanisława Kwapienia i Jerzego Zabczyka.
Jakie najwyższe odznaczenie państwowe otrzymał?
Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski w 1999 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Emilia Maciejewska

Nazywam się Emilia Maciejewska i w redakcji paradagdynia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Gdynią — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również