Od 1 września 2026 w szkołach podstawowych (klasy I–VIII) obowiązuje zakaz korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych, które służą do komunikacji lub rejestracji obrazu i dźwięku. Przepis dotyczy czasu pobytu ucznia związanego z działalnością szkoły — lekcji, przerw, świetlicy oraz zajęć organizowanych poza terenem placówki. Ustawodawca przewidział wyjątki: użycie sprzętu za zgodą nauczyciela do celów edukacyjnych, korzystanie ze względu na zdrowie lub niepełnosprawność po uzyskaniu zgody dyrektora oraz użycie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia, życia lub mienia.
Jak działa zakaz?
Przepis zabrania używania urządzeń na terenie szkoły, a niekoniecznie ich przynoszenia — telefon może pozostać przy uczniu pod warunkiem, że będzie nieużywany. W praktyce szkoły mogą wyznaczyć miejsca do przechowywania sprzętu lub wprowadzić obowiązkowy depozyt, jednak uruchomienie takiego systemu wymaga decyzji rady pedagogicznej i rady rodziców oraz określenia zasad przechowywania. Zakaz obejmuje także smartwatche i tablety, jeśli te urządzenia umożliwiają komunikację lub nagrywanie. W szkołach ponadpodstawowych zasady korzystania z urządzeń ustalają statuty poszczególnych placówek.
Co to oznacza dla uczniów, rodziców i nauczycieli?
Łamanie zakazu ma skutkować przede wszystkim środkami wychowawczymi przewidzianymi w statutach szkół — upomnieniami, rozmowami z wychowawcą, wpisami do dziennika elektronicznego czy w poważniejszych przypadkach obniżeniem oceny z zachowania. Nowe regulacje nie przewidują kar finansowych za korzystanie z telefonu ani obowiązku trwałego konfiskowania urządzenia; szkoła nie może zatrzymać sprzętu na dłużej niż przewidziany czas trwania zajęć. W środowisku szkolnym pojawiają się obawy dotyczące egzekwowania przepisów i odpowiedzialności za depozyty na sprzęt, a prawnicy zwracają uwagę na ryzyko związanego z przyjęciem odpowiedzialności za powierzony telefon.
Jakie inne zmiany programowe i organizacyjne wchodzą w życie?
Równolegle z zakazem korzystania z urządzeń wdrożono nową podstawę programową nazwaną "Kompas Jutra"; kształcenie według niej rozpoczyna się w przedszkolach oraz w klasach I i IV, z planowanym stopniowym objęciem wyższych roczników w kolejnych latach. W planie lekcji pojawił się obowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna dla klas IV–VIII i szkół ponadpodstawowych; część poświęcona zdrowiu seksualnemu ma charakter nieobowiązkowy i wymaga pisemnej rezygnacji rodzica albo pełnoletniego ucznia. Zmiany objęły także wytyczne żywieniowe w stołówkach szkolnych — do każdych obiadów mają być dołączane owoce lub warzywa, a tygodniowy jadłospis ma zawierać ryby i nasiona roślin strączkowych.
Relacje prasowe podają różne terminy na dostosowanie statutów szkół do nowych wymogów; część doniesień wskazuje, że placówki mają czas do końca 2026 roku, inne informują o krótszym terminie do końca października 2026 r. Przepisy dotyczące korzystania z urządzeń obowiązują od 1 września 2026 r.